De geschiedenis
De woningen van de Berlageblokken hebben een bewogen tijd achter de rug. Het complex is in 1912 ontworpen door (leerlingen van) de bekende architect H.P. Berlage. De blokken gelden als een van de eerste sociale woningbouwcomplexen in Amsterdam, in het hartje van de Indische Buurt. Berlages bureau introduceerde voor die tijd een noviteit. Voor het eerst kregen Amsterdamse sociale huurwoningen aparte slaapvertrekken in plaats van de gebruikelijke alkoof (klein vertrekje dat uitkomt in een grotere kamer). De woningen hadden op een oppervlakte van 40 vierkante meter een woonkamer, drie slaapkamers en een spoelhok. Alle woningen waren gegroepeerd rond een binnentuin in het hart van elk van de drie gebouwen.
De grootste ingreep bij de Berlageblokken dateert uit begin jaren zeventig. Als voorbeeldproject voor de renovatie van vooroorlogse wijken werd een van de slaapkamers opgeofferd voor de bouw van een keuken. En het spoelhok kreeg het karakter van douchecabine. Begin deze eeuw voldeden de woningen niet langer aan de hedendaagse maatstaven; ze waren klein en De geschiedenis sterk verouderd. Er lagen plannen voor een verbouwing tot grote supermarkt en voor de sloop om een geheel nieuw stadshart te creëren. Actieve bewoners streden voor het behoud van de Berlageblokken als nalatenschap van de beroemde architect. Ymere ging met hen in gesprek en heeft de blokken uiteindelijk behouden, ook vanwege de betekenis voor de buurt. In 2001 zijn de omstreden woningen uitgeroepen tot beschermd Rijksmonument. Ymere besloot de blokken grondig te renoveren en de sociale huurwoningen te vervangen door huur- en koopwoningen voor studenten. Daarvoor moesten eerst 172 kraakpanden in het complex worden ontruimd. Dat gebeurde in december 2004. Ymere is daarna aan de slag gegaan met de grootscheepse renovatie, waarbij is geprobeerd zoveel mogelijk oorspronkelijke details te herstellen.
De verbouwing in de jaren zeventig heeft de woningen geen goed gedaan. Bij die ingreep zijn nogal wat details uit het ontwerp van Berlage verdwenen of aangetast. Zo ging het subtiele karakter van de entrees verloren, de poorten naar de binnentuinen kregen een andere bestemming en trappenhuizen werden gewijzigd. Rond de tuintjes op de hoeken stonden vanaf die tijd onooglijke hekjes. Architect Hoogeveen uit Amstelveen heeft op verzoek van Ymere de oorspronkelijke details zoveel mogelijk teruggebracht. Ook de originele structuur is behouden. Daardoor blijven de woningen klein en ligt een bestemming voor jongeren en studenten voor de hand. Bij die groepen is de woningnood ook hoog. Hun komst levert bovendien een positieve bijdrage aan de verbetering van de Indische Buurt.
Om de operatie financieel haalbaar te maken, heeft Ymere een van de blokken verkocht voor een prijs van veelal minder dan 100.000 euro per woning. Ouders hebben zo een woning kunnen aanschaffen voor hun studerende kind. Het kleinste blok heeft zijn sociale status behouden De verbouwing en het derde woongebouw is geschikt gemaakt voor kamerverhuur. De buitenkant van de blokken is hersteld in de originele Amsterdamse bouwstijl. Alle oorspronkelijke details zijn teruggebracht, de collectieve binnentuinen zijn opnieuw ingericht en de kozijnen kregen hun originele gele en groene kleur. De verbouwing nam Marlies Veldman, oud-projectmanager van Ymere ongeveer een jaar in beslag.
